Σημαντικό εμπόδιο στην πορεία της συμφωνίας ελευθέρου εμπορίου μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και χωρών της Mercosur έβαλε σήμερα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αποφασίζοντας –με οριακή πλειοψηφία– την παραπομπή της στο Ανώτατο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για έλεγχο νομιμότητας.
Η σχετική πρόταση εγκρίθηκε με 334 ψήφους υπέρ, 324 κατά και 11 αποχές, διαφορά μόλις δέκα ψήφων, γεγονός που αποτυπώνει το έντονα διχασμένο κλίμα στο εσωτερικό του Κοινοβουλίου. Η απόφαση σημαίνει ότι δεν μπορεί να διεξαχθεί ψηφοφορία για την κύρωση της συμφωνίας έως ότου το Δικαστήριο της ΕΕ εκδώσει γνωμοδότηση, διαδικασία που εκτιμάται ότι θα διαρκέσει από 18 έως 24 μήνες.
Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο το ενδεχόμενο προσωρινής εφαρμογής της συμφωνίας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα στον τομέα του εμπορίου. Ωστόσο, σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές που επικαλείται η Guardian, ένα τέτοιο σενάριο θεωρείται πολιτικά εξαιρετικά δύσκολο, καθώς θα οδηγούσε σε ευθεία σύγκρουση με το Ευρωκοινοβούλιο και θα προκαλούσε έντονες αντιδράσεις.
Όπως επισημαίνει το Politico, το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας συνιστά σαφή ήττα για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη που στηρίζουν τη συμφωνία, βλέποντάς τη ως στρατηγικό εργαλείο ενίσχυσης των σχέσεων με την Αργεντινή, τη Βραζιλία, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη, αλλά και ως αντίβαρο στην εμπορική πολιτική και τους δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ.
Λίγο πριν την ψηφοφορία, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν απηύθυνε έκκληση στους ευρωβουλευτές, τονίζοντας ότι «όσο περισσότερους εμπορικούς εταίρους έχουμε, τόσο πιο ανεξάρτητοι είμαστε», χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία κρίσιμη για τη γεωπολιτική και οικονομική θέση της ΕΕ. Στον αντίποδα, ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωκοινοβουλίου, Μπερντ Λάνγκε, έκανε λόγο για «απολύτως ανεύθυνη απόφαση», χαρακτηρίζοντάς την «αυτογκόλ» για την Ευρώπη.
Σκληρή ήταν και η αντίδραση από το Βερολίνο, με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς να δηλώνει ότι η απόφαση αποτελεί «εσφαλμένη εκτίμηση της γεωπολιτικής κατάστασης», υπογραμμίζοντας πως η συμφωνία είναι νόμιμη και θα έπρεπε να τεθεί άμεσα σε προσωρινή εφαρμογή.
Το κλίμα έντασης είχε αποτυπωθεί ήδη από χθες στο Στρασβούργο, όπου περίπου 5.500 αγρότες, σύμφωνα με την αστυνομία, διαδήλωσαν έξω από την έδρα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αντιδρώντας στη συμφωνία. Στο στόχαστρο βρέθηκε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με τους διαδηλωτές να εκφράζουν την αντίθεσή τους ακόμη και με συμβολικές ενέργειες, μεταφέροντας φέρετρο με το όνομά της.
Η παραπομπή στο Δικαστήριο βάζει πλέον τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur σε μακρά αναμονή, με το πολιτικό και οικονομικό διακύβευμα να παραμένει υψηλό και τις αντιπαραθέσεις εντός της Ευρώπης να οξύνονται.
