Λίγες ώρες πριν από τον μεγάλο τελικό της Κυριακής (19/4, 16:30) στο ΔΑΚ Συκεών, όπου ο ΑΟ Τρίκαλα θα αντιμετωπίσει τον Πανθρακικό, το Κύπελλο Ερασιτεχνών Ελλάδας επιστρέφει δυναμικά στο προσκήνιο, κουβαλώντας μαζί του μια πλούσια ιστορία, γεμάτη από μοναδικές στιγμές, ρεκόρ και διαδρομές συλλόγων από κάθε γωνιά της χώρας.
Ο θεσμός αποτελεί διαχρονικά το δεύτερο σημαντικότερο κύπελλο στο ελληνικό ποδόσφαιρο, πίσω μόνο από το Κύπελλο Ελλάδας, και δημιουργήθηκε για να καλύψει το κενό που άφησε η σταδιακή επαγγελματοποίηση του αθλήματος. Μέχρι το 1971, όλες οι ομάδες συμμετείχαν στο ενιαίο Κύπελλο Ελλάδας, όμως η διαφορά δυναμικότητας ανάμεσα σε επαγγελματικά και ερασιτεχνικά σωματεία έγινε ολοένα και πιο εμφανής. Έτσι, η ΕΠΟ προχώρησε στη θέσπιση μιας ξεχωριστής διοργάνωσης, δίνοντας στους ερασιτεχνικούς συλλόγους τη δυνατότητα διάκρισης σε εθνικό επίπεδο.
Η μορφή της διοργάνωσης ήταν χαρακτηριστική και άκρως αντιπροσωπευτική της ελληνικής ποδοσφαιρικής γεωγραφίας. Στην πρώτη φάση συμμετείχαν σχεδόν όλες οι ερασιτεχνικές ομάδες της χώρας μέσω των τοπικών κυπέλλων των Ενώσεων, ενώ στη δεύτερη φάση οι κυπελλούχοι κάθε Ένωσης διασταυρώνονταν σε νοκ άουτ αναμετρήσεις, με γεωγραφικό διαχωρισμό σε Βόρειο και Νότιο όμιλο. Οι ημιτελικοί και ο τελικός διεξάγονταν σε ουδέτερα γήπεδα, χαρίζοντας συχνά εικόνες γιορτής.
Από το 1972 μέχρι και το 2018, δεκάδες ομάδες έγραψαν το όνομά τους στην ιστορία του θεσμού. Από τον πρώτο Κυπελλούχο, τον Φοίβο Κρεμαστής, μέχρι τον ΟΦ Ιεράπετρας το 2018, η λίστα των νικητών περιλαμβάνει ιστορικά σωματεία όπως η Νίκη Βόλου, ο Εργοτέλης, ο Πανδραμαϊκός, αλλά και ερασιτεχνικά τμήματα μεγάλων συλλόγων όπως ο ΠΑΟΚ, ο Άρης και ο Παναθηναϊκός, που κατάφεραν να κατακτήσουν τόσο το Κύπελλο Ερασιτεχνών όσο και το Κύπελλο Ελλάδας.
Η διοργάνωση δεν έμεινε ανεπηρέαστη από τις αλλαγές στη δομή των κατηγοριών. Τις περιόδους 2013-14 και 2014-15 δημιουργήθηκε ξεχωριστό Κύπελλο Γ’ Εθνικής, ενώ υπήρξε και το Σούπερ Καπ Ερασιτεχνών, που έφερε αντιμέτωπους τους νικητές των δύο θεσμών. Ωστόσο, οι συνεχείς τροποποιήσεις οδήγησαν τελικά στην κατάργηση του Κυπέλλου Ερασιτεχνών το 2018.
Η επιστροφή του το 2025 σηματοδοτεί μια νέα εποχή. Πλέον, η συμμετοχή των ομάδων της Γ’ Εθνικής είναι υποχρεωτική, ενώ οι κυπελλούχοι των Ενώσεων μπορούν προαιρετικά να λάβουν μέρος, διατηρώντας έτσι τον ανοιχτό και πολυσυλλεκτικό χαρακτήρα της διοργάνωσης.
Στα στατιστικά του θεσμού ξεχωρίζουν εντυπωσιακές επιδόσεις. Ο ΑΠΣ Ζάκυνθος κατέχει το ρεκόρ συμμετοχών στην πρώτη φάση, ενώ ομάδες όπως ο Θεσπρωτός, ο Αιολικός και ο Φωκικός έχουν αφήσει έντονο αποτύπωμα με συνεχείς παρουσίες και διακρίσεις. Παράλληλα, το Κύπελλο έχει χαρίσει και μοναδικές στιγμές, όπως το ιστορικό 22-0 του Άρη Θεσσαλονίκης επί της Δράσις Αρδαμερίου το 1983, που αποτελεί ρεκόρ για διοργάνωση κυπέλλου στην Ελλάδα.
Ιδιαίτερη θέση κατέχουν και οι τελικοί, που συχνά κρίθηκαν στις λεπτομέρειες. Αναμετρήσεις που οδηγήθηκαν στα πέναλτι, μεγάλα σκορ και ανατροπές έχουν συνθέσει ένα μωσαϊκό αγώνων που αποτυπώνει τη γοητεία του ερασιτεχνικού ποδοσφαίρου. Δεν είναι τυχαίο ότι το Στάδιο Καραϊσκάκη και το γήπεδο της Λεωφόρου έχουν φιλοξενήσει επανειλημμένα τον τελικό, δίνοντας αίγλη στη διοργάνωση.
Η φετινή σεζόν 2025-26 σηματοδοτεί την πλήρη επαναφορά του θεσμού, με τον τελικό ανάμεσα στον ΑΟ Τρίκαλα και τον Πανθρακικό να αποτελεί την κορύφωση μιας διαδρομής γεμάτης ανταγωνισμό. Οι δύο ομάδες, με σημαντική παρουσία στο ερασιτεχνικό και ημιεπαγγελματικό ποδόσφαιρο, διεκδικούν όχι μόνο το τρόπαιο, αλλά και μια θέση στη νέα εποχή του Κυπέλλου.
Το Κύπελλο Ερασιτεχνών Ελλάδας δεν είναι απλώς μια διοργάνωση. Είναι η ευκαιρία των «μικρών» να γίνουν μεγάλοι, των τοπικών κοινωνιών να ζήσουν στιγμές δόξας και του ποδοσφαίρου να επιστρέψει στις ρίζες του. Και ο τελικός της Κυριακής έρχεται να υπενθυμίσει ακριβώς αυτό: πως το πάθος και η ιστορία παραμένουν ζωντανά, σε κάθε γήπεδο της Ελλάδας.
Οι κατακτήσεις :
1972: Φοίβος Κρεμαστής
1973: Δάφνη Ερυθρών
1974: Ολυμπιακός Λουτρακίου
1975: Ερασιτέχνες ΠΑΟΚ
1976: Νίκη Βόλου
1977: ΑΟ Καρδίτσας
1978: Πανασπροπυργιακός
1979: ΑΠΟ Χίος
1980: ΑΕ Διδυμοτείχου
1981: Αναγέννηση Καρδίτσας
1982: Αιολικός Μυτιλήνης
1983: Εργοτέλης Ηρακλείου
1984: Νίκη Διοικητηρίου Θεσσαλονίκης
1985: Ερασιτέχνες Άρη
1986: Πανδραμαϊκός
1987: Αίας Γαστούνης
1988: Μέγας Αλέξανδρος Ορφανίου
1989: Αναγέννηση Γιαννιτσών
1990: Σπάρτακος Νεάπολης
1991: Πέλοπας Κιάτου
1992: Ασπίς Ξάνθης
1993: Κοζάνη
1994: Ερασιτέχνες Παναθηναϊκού
1995: Ποσειδών Μηχανιώνας
1996: Εθνικός Κατερίνης
1997: Ιωνία Χανίων
1998: Ακράτητος Άνω Λιοσίων
1999: Χαλκηδών Νήαρ Ηστ
2000: ΠΑΝΟ Μαλίων
2001: Θρασύβουλος Φυλής
2002: Αιολικός Μυτιλήνης
2003: ΓΑΣ Βέροια
2004: ΑΟ Χαϊδαρίου
2005: Κεραυνός Κερατέας
2007: Δόξα Μεγαλόπολης
2008: Παναργειακός
2009: Βολίς Κάτω Γαρούνας
2010: Ένωση Μιδέας
2011: Αστέρας Μαγούλας
2013: Φοίβος Κρεμαστής
2014: Πανερυθραϊκός
2015: Νέστος Χρυσούπολης
2016: Πύδνα Κίτρους
2017: Ηρόδοτος Αλικαρνασσού
2018: ΟΦ Ιεράπετρας
2026:
Οι τελικοί
1971-72: Φοίβος Κρεμαστής – ΓΣ Αλεξανδρούπολης 3-2 (10′ Κουτσούκος, 38′ Πακάκης, 56′ Δράκος Μ. / 49′ Τσορμπατζίδης πεν, 58′ Κουκουράβας)
1972-73: Δάφνη Ερυθρών – Πέλοπας Κιάτου 4-3 (Μπέης, Πέππας, Σοφός Μ., Μακρής / ?)
1973-74: Ολυμπιακός Λουτρακίου – ΠΑΟ Κορυφής Ημαθίας 3-1 (Μπισμπίκης, Μαυρογόνατος 2 / ?)
1974-75: ΠΑΟΚ – ΑΟ Ρεθύμνης 5-2 (45′ Τσαγκαλίδης, 47′ Γκέκας, 56′ Κουστερίδης, 52′ Μποδιτσόπουλος, 80′ Πασαλής / 21′ Δαφνομήλης, 50′ Κυδωνάκης Κ.)
1975-76: Νίκη Βόλου – ΑΠΟ Ρουφ 2-1 (50′ Τσόχας, 71′ Βουρούκος / 74′ Χατζηπροδρόμου)
1976-77: ΑΟ Καρδίτσας – Ανθούπολη Λάρισας 2-0
1977-78: Πανασπροπυργιακός – Δόξα Μεγαλόπολης 1-0 παρ. (Παπαδόπουλος)
1978-79: ΑΠΟ Χίος – Πανδραμαϊκός 3-3, 8-7 πεν
1979-80: ΑΕ Διδυμοτείχου – ΑΟ Νεαπόλεως Νικαίας 1-0 (Λαμπούδης)
1980-81: Αναγέννηση Καρδίτσας – Πανηλειακός 1-0 (55′ Τσιώλης)
1981-82: Αιολικός Μυτιλήνης – ΑΟ Νέας Αρτάκης 3-2
1982-83: Εργοτέλης – ΑΟ Άρτας 2-0
1983-84: Νίκη Διοικητηρίου Θεσσαλονίκης – Ατσαλένιος 1-1, 4-2 πεν (19′ Μιχελουδάκης / 28′ Ψαρράς πεν)
1984-85: Άρης – Όμηρος Νεοχωρίου 2-1 παρ. (Μπουγιουκλής 2 / Ζήκος)
1985-86: Πανδραμαϊκός – ΑΠΣ Πάτραι 0-0, 4-2 πεν
1986-87: Αίας Γαστούνης – ΠΑΣ Γιάννινα 2-1 (Χρονόπουλος, Ιωάννου / ?)
1987-88: Μέγας Αλέξανδρος Ορφανίου – Φοίβος Κρεμαστής Ρόδου 1-0 (88′ Καρκατζάλος πεν)
1988-89: Αναγέννηση Γιαννιτσών – ΕΓΟ Ηρακλείου 5-0
1989-90: Σπάρτακος Νεάπολης – ΑΟ Αγίου Νικολάου Κρήτης 0-0, 6-5 πεν
1990-91: Πέλοπας Κιάτου – ΑΟ Θήβα 3-3, 3-1 πεν (17′ Ντερτινής, 50′ Κύρκας, 101′ Τσαντήλας / 15′-91′ πεν Αρβανίτης, 57′ Κουτρουμπάς)
1991-92: Ασπίδα Ξάνθης – ΑΟ Κέρκυρα 0-0, 3-1 πεν
1992-93: Κοζάνη – Καλαμπάκι Δράμας 0-0, 7-6 πεν
1993-94: Παναθηναϊκός – Ερμής Ερμιόνης 2-0 (Δώνης, Βαζέχα)
1994-95: Ποσειδών Μηχανιώνας – ΑΠΟ Κερατσινίου 0-0, 5-4 πεν
1995-96: Εθνικός Κατερίνης – Ηρακλής Λάρισας 2-1
1996-97: Ιωνία Χανίων – ΠΑΕ Ποντίων Ροδόπης 1-0 (Μαναρώλης)
1997-98: Ακράτητος Άνω Λιοσίων – Κιλκισιακός 3-1
1998-99: Χαλκηδόνα Νήαρ Ήστ – Ολυμπιακός Χερσονήσου 3-2 παρ.
1999-00: ΠΑΝΟ Μαλίων – Ορφέας Σουρωτής 2-1
2000-01: Θρασύβουλος Φυλής – Ποσειδών Νέων Πόρων 2-1
2001-02: Αιολικός Μυτιλήνης – Αλμωπός Αριδαίας 4-2 (15′ πεν-42′-65′ Χωματάς, 90′ Βλαστέλλης / 40′ Γάτσος, 55′ Καρυπίδης)
2002-03: ΓΑΣ Βέροια – ΠΑΣ Πρέβεζα 2-1 (6′ Χατζόπουλος, 68′ Καφές / 47′ Λουκάς)
2003-04: ΑΟ Χαϊδαρίου – Αιολικός Μυτιλήνης 3-0
2004-05: Κεραυνός Κερατέας – Ορφέας Σουρωτής 3-0
2006-07: Δόξα Μεγαλόπολης – Κιλκισιακός 1-0 (66′ Μπέριος)
2007-08: Παναργειακός – Νίκη Πολυγύρου 3-0 παρ. (94′-100′ Κατσαρός, 113′ Δημητρακόπουλος)
2008-09: Βολίδα Κέρκυρας – Πανασπροπυργιακός/Δόξα 4-3 (1′ Σπίνουλας Σπ., 46′ Πελάης, 48′ Πετρόγιαννης, 89′ Σπίνουλας Στ. πεν / 26′-50′ Φώσκολος, 88′ Προβίδας)
2009-10: Ένωση Μιδέας – Εθνικός Βατερού Κοζάνης 1-0 (36′ Δερμιτζάκης)
2010-11: Αστέρας Μαγούλας – Αγρότης Λιανοκλαδίου 2-0 (65′ Σερέπας, 75′ Καραμάνος)
2012-13: Φοίβος Κρεμαστής Ρόδου – Παναρκαδικός 2-1 (25′ Μαθιός, 46′ Τζιβίλογλου / 11′ Κολιόπουλος)
2013-14: Πανερυθραϊκός – Ερμής Κιβερίου 2-1 (7′ Τσίπρας, 55′ Παπάζογλου – 52′ Μπεξής)
2014-15: Νέστος Χρυσούπολης – Θύελλα Ραφήνας 2-0 (1′ Μαχαιρούδης, 90+2′ Κούτεφ)
2015-16: Πύδνα Κίτρους – Ιάλυσος Ρόδου 1-0 (90′ Ραπτόπουλος)
2016-17: Ηρόδοτος – Ελπίδα Σκουτάρεως Σερρών 1-0 (7′ Μπερνιδάκης)
2017-18: ΟΦ Ιεράπετρας – Νίκη Βόλου 2-0 (12′ Παπαδόπουλος, 33′ Κορέτα)
– Ο ΑΠΣ Ζάκυνθος είναι ο σύλλογος με τις περισσότερες συμμετοχές (19).
– Το “Απόστολος Νικολαΐδης” και το Στάδιο Καραϊσκάκη έχουν φιλοξενήσει τελικούς 5 φορές.
– Οι σύλλογοι που έφτασαν στον τελικό τρεις φορές είναι ο Φοίβος Κρεμαστής και ο Αιολικός, και οι δύο από τη νησιωτική Ελλάδα.
– Το 1991 ο αγώνας μεταξύ Άργος Ορεστικού και Αχιλλέα Φαρσάλων κρίθηκε στα πέναλτι με σκορ 12-11 (κ.α. 0-0), που αποτελεί ρεκόρ για τη 2η φάση.
– To μεγαλύτερο σκορ σε ημιτελικό σημειώθηκε το 1995 στο Ποσειδών Μηχανιώνας – Ηρακλής Χάλκης 7-0.
– Ο ΓΣ Αλεξανδρούπολης είναι η μόνη ομάδα που έφτασε σε ημιτελικό δύο συνεχόμενες φορές (1972, 1973).
– Οι παίκτες που σκόραραν δύο γκολ σε τελικό είναι: Αντώνης Φώσκολος (2009), Γιώργος Κατσαρός (2008), Μάνος Μαυρογόνατος (1974), Δημήτρης Μπουγιουκλής (1985).
– Ο Σάκης Ουζούνογλου είναι ο μοναδικός ποδοσφαιριστής που αγωνίστηκε δύο συνεχόμενες φορές σε τελικό (2017, 2018).
– Ο Στέλιος Χωματάς (ο νεότερος ποδοσφαιριστής που σκόραρε δύο γκολ στο ελληνικό ποδόσφαιρο) είναι ο μοναδικός που σημείωσε χατ-τρικ σε τελικό, το 2002 με τον Αιολικό.
– O Γιάννης Δουβίκας έχει κοουτσάρει δύο φορές σε τελικό (2008, 2010) με ομάδες της ΕΠΣ Αργολίδας.
– Ο Ορφέας Σουρωτής είναι ο μόνος σύλλογος που έφτασε σε τελικό σε δύο από τις συνολικά τρεις συμμετοχές του, μία επίδοση ρεκόρ.
– Ο ΠΑΟΚ, ο Άρης και ο ΠΑΟ είναι οι τρεις σύλλογοι που έχουν κατακτήσει και το Ερασιτεχνών (με τους ερασιτέχνες) και το Κύπελλο Ελλάδος.
– Ο Αθηναϊκός είναι ο μόνος σύλλογος που έφτασε σε τελικό Κυπέλλου Ελλάδας αλλά και ερασιτεχνών.
– Τα περισσότερα γκολ σε παράταση (4) σημειώθηκαν στον αγώνα Πυρσός Γρεβενών – Παναργειακός Άργους Ορεστικού το 2013 (κ.α. 1-1,παρ. 5-1)
– Τα περισσότερα γκολ σε παράταση σε τελικό (3) σημειώθηκαν στον αγώνα Παναργειακός – Νίκη Πολυγύρου το 2008 (κ.α. 0-0, παρ. 3-0)
Πρώτοι σκόρερ σε τελικούς
| Ποδοσφαιριστής | Γκολ | Χρονιές | Ένωση |
|---|---|---|---|
| Στέλιος Χωματάς | 3 | 2002 | ΕΠΣ Λέσβου |
| Αντώνης Φώσκολος [76] | 2 | 2009 | ΕΠΣ Κέρκυρας |
| Μαυρογόνατος | 2 | 1974 | ΕΠΣ Κορινθίας |
| Γιώργος Κατσαρός | 2 | 2008 | ΕΠΣ Αργολίδας |
| Δημήτρης Μπουγιουκλής | 2 | 1985 | ΕΠΣ Μακεδονίας |
Πίνακας σκόρερ 2025/2026 (Top10)
Με 209 γκολ συνολικά και έντονο επιθετικό ρυθμό σε όλες τις φάσεις, το Κύπελλο Ερασιτεχνών 2025/2026 ανέδειξε πρωταγωνιστές και μεγάλους σκόρερς. Στην κορυφή της λίστας βρίσκονται οι Σαραντίδης και Κάστρο με πέντε τέρματα, ωστόσο ο φορ του Πανθρακικού έχει μπροστά του τη μεγάλη ευκαιρία. Με τον τελικό να ακολουθεί, μπορεί να μείνει μόνος πρώτος και να συνδυάσει το τρόπαιο με την ήδη επιτυχημένη σεζόν της ομάδας του στη Γ’ Εθνική αλλά και τη δική του πρωτιά στους σκόρερς της κατηγορίας!Πίσω τους, αρκετοί παίκτες με τέσσερα και τρία γκολ επιβεβαιώνουν τον πλουραλισμό και την ποιότητα της διοργάνωσης.
| Α/Α | ΠΑΙΚΤΗΣ | ΟΜΑΔΑ | ΓΚ |
| 1 | Σαραντίδης | Πανθρακικός | 5 |
| 2 | Κάστρο | Ηρακλής Λάρισας | 5 |
| 3 | Παρασκευόπουλος | Πέλοπας Κιάτου | 4 |
| 4 | Παπούλης | ΠΑΣ Κόρινθος | 4 |
| 5 | Μιτακίδης | Αναγέννηση Άρτας | 4 |
| 6 | Βιγιάλμπα | Εθνικός Ν.Κεραμιδίου | 4 |
| 7 | Μπαγιόπουλος | Ποσειδών Μηχανιώνας | 3 |
| 8 | Γεμιστός | Εθνικός | 3 |
| 9 | Πατραμάνης | Ατσαλένιος | 3 |
| 10 | Μπαρλαγιάννης | Τηλυκράτης | 3 |
Συνολικά γκολ: 209
- 1η φάση: 137 γκολ
- 2η φάση: 57 γκολ
- 3η φάση: 29 γκολ
- 4η φάση: 14 γκολ
- Προημιτελικά: 8 γκολ
- Ημιτελικά: 6 γκολ
Πηγή στοιχείων από το παρελθόν: wikipedia.com
